کلید رستگاری (ترجمه و شرح مختصر دعای صباح مولای متقیان علی بن ابیطالب (ع))

مقدمه کتاب

همه می‌دانند که هدف از تمام کوشش‌ها و فعالیت‌های شبانه‌روزی افراد بشر خوشبختی است، ولی این موضوع که آیا چه کسانی در نتیجۀ فعالیت و کوشش به این خوشبختی ایده‌آلشان می‌رسند؟ و آیا تمام افرادی که روز و شب در راه‌های گوناگون می‌کوشند واقعاً خوشبخت هستند؟ یا اینکه مسلّماً در مسیر خوشبختی گام برمی‌دارند؟ قرآن کریم راز خوشبختی و کلید رستگاری را ایمان و عمل صالح همراه با نیایش و دعا می‌داند و از نظر منطق آسمانی قرآن، انسانِ باایمان و نیکوکاری که در تمام حالات به خدا توجّه دارد و با او همراز است خوشبخت واقعی است.

این چنین کسانی نابودی ندارند، زندگی خوشی دارند، روزگاران گذران را براحتی و آسایش می‌گذرانند و هنگامی که پیک اجل بسراغشان می‌آید، تازه مرگ، رهگذرِ این افرادِ با ایمان بسوی خوشبختی‌های دامنه‌دارتر و کامیابی‌های بسیارتر است.

به هنگام بامدادان خود را با نیایش به درگاه ایزد منّان برای کارهای روزانه آماده ساختن و در هنگامۀ کوشش‌های روزانه با خدای یکتا راز و نیاز داشتن، و شب هنگام نیز با یادِ خداوند بخواب رفتن، بی‌شک سبب خوشبختی همه جانبۀ انسان می‌گردد.

مهمترین فلسفۀ بارز دعاهایی که برای صبح و شام و شب‌ها و روزهای هفته و ماه و سال از جانب امامان و پیشوایان دین توصیه شده است، همین است.

دعایی که در این کتاب ترجمه و شرح مختصرش را با سبک روان فارسی می‌خوانید بنا بروایات معتبری که بما رسیده است حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) به هنگام صبحگاهان می‌خوانده‌اند و اکنون بعنوان یک برنامۀ زندگی در دست ماست.

این دعا را از "مصباح" سیدبن باقی (ره) و "بحارالانوار" علامۀ مجلسی (ره) نقل کرده‌اند.

این دعا از دعاهای مشهور و مجرّب است که مرحوم مولا محسن فیض صاحب کتاب «ضريعة الضراعة» و علّامۀ مجلسی رحمةاللّه‌علیه در کتاب «بحارالأنوار» آن را از دعاهای معتبر دانسته‌اند و نوشته‌اند:

اصل این دعا را که به خط کوفی و نوشتۀ حضرت علی‌بن‌ابیطالب (ع) بوده مرحوم سیّد ابراهیم قزوینی دیده و استنساخ کرده است و این همان دعایی است که حضرت علی عليه‌السلام بعد از نماز صبح می‌خوانده‌اند.

چه خوش است که انسان به پیروی از مولای متّقیان، امیرمؤمنان علی علیه‌السلام هر روز زندگیش را با خواندن و دقّت در چنین دعایی و با در نظر داشتن مفاهیم عالی یک چنین دعای شریفی آغاز نماید، و از نتایج شگفت دنیوی و اخرویش برخوردار گردد.

امید آنکه برادران و خواهران ارجمند دینی از هم‌اکنون که این کتاب را مطالعه می‌نمایند در برنامۀ زندگی خودشان بگنجانند که هر روز صبح دعای صباح را بخوانند و قدری در ترجمه و شرح عباراتش دقّت کنند و در نتیجه با روحیه‌ای شاداب، و روانی سرشار از توجّه به آفریدگار جهان، کار روزانۀ خود را شروع نمایند.

لازم به تذکّر نیست که کسانی که احیاناً از عهدۀ خواندن عبارات عربی دعا برنمی‌آیند می‌توانند از راه خواندن ترجمۀ فارسی دعا با حضور قلب و با توجّه کامل به معانی آن از مزایای معنوی این دعای شریف بهره‌برداری نمایند.

نکتۀ دیگر اینکه در نگارش این ترجمه و شرح مختصر بر دعای شریف صباح به‌هیچ‌وجه استقصای معانی دعا یا تحقیق در لغات و عبارات و فصاحت و بلاغت آن یا بررسی مطالب عمیقی که در رشته‌های مختلف علوم و معارف انسانی مورد توجّه است و یکایک کلمات این دعا عنوان آن بحث‌ها می‌باشد نبوده است، تنها هدف از نگارش و نشر این جزوۀ مختصر جلب توجّه بیشتر قاطبۀ علاقمندان به شعائر دینی و مذهبی به این دعای شریف و بخصوص تقديم مفاهیم این دعای جلیل‌القدر به نسل جوان شیعه‌مذهب بعنوان یک برنامۀ مقدّس برای یک زندگی ایده‌آل بوده است. بنابراین، علاقمندان به تحقیق بیشتر در معانی عظیم و مفاهیم عمیق این دعای شریف را به کتاب‌های فراوانی که در شرح دعای صباح به این منظور نوشته شده است احاله می‌نمایم.